fa مدل‌سازی اقلام تعهدی: رویکردی در حوزه تقابل مدل‌های داده محور و خبره محور تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش‌های متعددی به ابعاد مختلف شناسایی مدل بهینه اقلام تعهدی پرداخته‌اند. فرآیند تحقیق کمی-کیفی است. نمونه آماری در بخش کیفی 22 نفر از خبرگان حوزه حسابداری و حسابرسی است. نمونه آماری بخش کمی شامل 171 شرکت بورسی در بازه 1390 تا 1402 می‌باشد. در بخش کمی پژوهش 58 متغیر مؤثر بر اقلام تعهدی وارد مدل‌های میانگین‌گیری بیزین، پویا، انتخابی و وزنی بهره گرفته شده است. مدل میانگین‌گیری پویا از دقت بالاتری جهت تعیین مدل بهینه اقلام تعهدی برخوردار بود. در بخش کیفی از مدل دلفی فازی غیرخطی بهره گرفته شد. یافته‌ها حاکی از آن است که مدل‌های مبتنی بر میانگین‌گیری پویا در مقایسه با مدل دلفی فازی (مبتنی بر نظر خبرگان)، از دقت بالاتری در تعیین مدل بهینه برخوردارند</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نتایج مدل میانگین‌گیری پویا 13 متغیر بالاترین تأثیر را بر اقلام تعهدی داشتند. بر اساس نتایج تمامی متغیرهای منتخب روندی صعودی و مثبتی بر اقلام تعهدی دارند؛ در نتیجه سهم اقلام تعهدی غیرعادی در صورت‌های مالی شرکت‌های بورسی در حال افزایش است.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="text-autospace:none"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The existing literature has examined various dimensions of the optimal accrual model. The present study employed a mixed-methods (qualitative-quantitative) research design. In the qualitative phase, the study sample comprised 22 experts in accounting and auditing. In the quantitative phase, the sample included 171 companies listed on the stock exchange, covering the period from 2011 to 2023. In this phase, 58 variables affecting accruals were analyzed using Bayesian, dynamic, selective, and weighted averaging models. Among these, the dynamic averaging model demonstrated the highest level of accuracy in identifying the optimal accrual model. The qualitative phase utilized a non-linear fuzzy Delphi approach to incorporate expert judgment. The findings indicated that dynamic averaging models outperformed the fuzzy Delphi method in terms of predictive accuracy. Moreover, the dynamic averaging model identified 13 variables as having the most substantial impact on accruals. The results further revealed that all selected variables exhibited a positive and increasing trend over the study period, with abnormal accruals playing a significant role in the financial statements of listed companies.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اقلام تعهدی, بیزین, میانگین‌گیری پویا. Accruals, Bayesian, Dynamic averaging. 25 48 http://qfaj.mobarakeh.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-3145-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Rezaeyan Joibary اعظم رضائیان جویباری a.rezaeyanjoibary@iau.ac.ir 100319475328460015748 100319475328460015748 Yes Department of Accounting, QaS.C., Islamic Azad University, Qaemshahr, Iran. گروه حسابداری، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران.