financial accounting

fa تبیین ارزش نهایی وجه نقد با تأکید بر نقش بیش‌سرمایه‌گذاری و انحراف از اهرم هدف Explaining the Marginal Value of Cash: Emphasizing the Role of Overinvestment and Deviation from Target Leverage تخصصي Special پژوهشي Research یکی از چالش‌های اصلی در مدیریت نقدینگی شرکت‌ها، تعیین ارزش نهایی وجه نقد و عوامل تأثیرگذار بر آن است. این پژوهش با تمرکز بر نقش بیش‌سرمایه‌گذاری و انحراف از اهرم هدف، به بررسی تأثیر این دو پدیده بر ارزش نهایی وجه نقد در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداخته است. بیش‌سرمایه‌گذاری اغلب ناشی از مشکلات نمایندگی است که مدیران را به سمت تخصیص منابع به پروژه‌های کم‌بازده سوق می‌دهد. از سوی دیگر، انحراف از اهرم هدف نشان‌دهنده عدم تعادل در ساختار سرمایه است که می‌تواند ریسک‌های مالی را افزایش دهد. داده‌های پژوهش شامل ۲۰۸۸ سال - شرکت در دوره زمانی 1386 تا ۱۴۰۳ است که با مدل‌های رگرسیونی مبتنی بر برآوردگر حداقل مربعات تعمیم‌یافته (GLS) و تصحیح خوشه‌ای در سطح شرکت‌ها، تحلیل شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد بیش‌سرمایه‌گذاری اثر منفی و معناداری بر ارزش نهایی وجه نقد دارد؛ زیرا تخصیص غیربهینه منابع موجب کاهش کارایی استفاده از وجوه نقد می‌شود. همچنین انحراف از اهرم هدف نیز ارزش نهایی وجه نقد را تضعیف می‌کند؛ چراکه فاصله گرفتن از اهرم هدف باعث افزایش هزینه‌های تأمین مالی و کاهش انعطاف‌پذیری نقدی شرکت می‌شود. یافته‌های پژوهش بر اهمیت کنترل سیاست‌های سرمایه‌گذاری و ساختار تأمین مالی در ارتقاء کارایی نقدینگی و ارزش‌آفرینی برای سهامداران تأکید دارد. نتایج آزمون‌های تکمیلی با استفاده از مدل‌های جایگزین، یافته‌های اصلی پژوهش را تأیید کرده و با نظریه‌های نمایندگی و توازن سازگار است.   Abstract One of the main challenges in corporate liquidity management is determining the marginal value of cash holdings and the factors influencing it. This study examines the effects of overinvestment and deviation from target leverage on the marginal value of cash in firms listed on the Tehran Stock Exchange. Overinvestment often arises from agency problems that drive managers to allocate resources to low-return projects. On the other hand, deviation from target leverage reflects an imbalance in the capital structure, which can increase financial risk. The research data comprise 2,088 firm-year observations during the period 2007–2024, analyzed using regression models based on the Generalized Least Squares (GLS) estimator with firm-level clustered corrections. The results indicate that overinvestment has a negative and significant effect on the marginal value of cash, as inefficient resource allocation reduces the effectiveness of cash utilization. Likewise, deviation from target leverage weakens the marginal value of cash because departing from the optimal leverage level increases financing costs and reduces the firm’s financial flexibility. The findings highlight the importance of managing investment policies and capital structure to enhance liquidity efficiency and create shareholder value. Robustness tests using alternative model specifications confirm the main results and show consistency with the agency and trade-off theories.     ارزش نهایی وجه نقد, بیش‌سرمایه‌گذاری, انحراف اهرم, نظریه نمایندگی, نظریه توازن Marginal value of cash, Overinvestment, Leverage deviation, Agency theory, Trade-off theory 1 19 http://qfaj.mobarakeh.iau.ir/browse.php?a_code=A-10-40-15&slc_lang=fa&sid=1 Maghferah Ahmadi مغفره احمدی Maghferah.Ahmadi@gmail.com 100319475328460015662 100319475328460015662 No Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. Abbas Aflatooni عباس افلاطونی A.Aflatooni@basu.ac.ir 100319475328460015663 100319475328460015663 Yes Department of Accounting, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. Hassan Zalaghi حسن زلقی Zalaghi@basu.ac.ir 100319475328460015664 100319475328460015664 No Department of Accounting, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.